Uluslararası Mal Satım (CISG) Sözleşmeleri

Uluslararası ticaretin büyümesi, ülkeler arası malların ve hizmetlerin serbest akışına bağlıdır. Ancak, farklı hukuk sistemleri, diller ve kültürler nedeniyle ülkeler arası ticarette birçok sorun yaşanabilir. Bu sorunlara çözüm bulmak amacıyla, Birleşmiş Milletler tarafından hazırlanmış ve 1980 yılında yürürlüğe giren, dünya genelindeki ülkeler arası mal satışlarını düzenleyen en önemli uluslararası sözleşmelerden biri olan Uluslararası Malların Satışı Sözleşmeleri Hakkında Birleşmiş Milletler Sözleşmesi (CISG) bulunmaktadır.

Uluslararası Malların Satışı

CISG, uluslararası malların satışı için sözleşmeleri düzenler. Ancak, sözleşmeler yalnızca mal satışını kapsamalıdır; hizmetler, danışmanlık veya lisanslama sözleşmeleri CISG kapsamı dışındadır. Sözleşme taraflarının da uluslararası karakterde olması gerekmektedir. Sözleşme taraflarından birinin merkezi yönetimi farklı bir ülkede yer alıyorsa, bu sözleşme CISG kapsamına girer. Ancak, CISG, tarafların yargı yetkisi veya uygulanacak hukuk konusunda bir hüküm içermemektedir. CISG, kısaca satış, teslimat, ödeme ve sözleşme ihlalleri hakkında hükümleri içerir.

Sözleşme Önceliği

CISG, taraflar arası bir sözleşmenin içeriğini düzenleyen ve uygulanan bir sözleşmedir. Sözleşme tarafları arasında önceden belirlenen hükümlere göre CISG maddeleri uygulanır. Taraflar arasında herhangi bir uyuşmazlık durumunda sözleşmenin hükümleri öncelikle uygulanır. Ancak, sözleşme şartları belirsiz veya eksik olduğunda, CISG hükümleri öncelik kazanır.

Uluslararası Mahkemeler ve Tahkim Kurulları

CISG, uluslararası mahkemeler ve tahkim kurulları tarafından da uygulanabilir. CISG, tarafların ülkelerinin yasalarına bağlı değildir. Bu nedenle, farklı hukuk sistemleri arasındaki farklılıkları ortadan kaldırmaya yardımcı olur. CISG, farklı hukuk sistemlerine sahip ülkeler arasında ticarette birlik ve standartlaşma sağlar. CISG'nin uygulanması ticareti hızlandırmaya, maliyetleri düşürmeye ve uyuşmazlıkları çözmeye yardımcı olur.

Küresel Ticaret

CISG'nin ticaretin büyümesine ve küreselleşmenin gelişimine katkıda bulunduğunu belirtmek önemlidir. Bu yüzden, birçok ülke CISG'yi benimsemiş ve uygulamaktadır. CISG'nin benimsenmesi, ülkeler arasındaki ticarette güveni artırır ve tüccar taraflar arasında oluşabilecek uyuşmazlıkların çözümü için bir çerçeve oluşturur.

Yargı Yetkileri

Bugün itibarıyla yaklaşık 100 ülke CISG'yi benimsemiştir. Bunlar arasında Avrupa Birliği üye ülkeleri, Amerika Birleşik Devletleri, Kanada, Çin, Japonya, Rusya, Türkiye, Brezilya, Meksika ve Güney Kore gibi büyük ekonomiler yer almaktadır. Ayrıca, birçok başka ülke de CISG'yi benimseme çalışmalarını sürdürmektedir. CISG'yi kabul eden ülkeler, uluslararası mal satışında bu anlaşmaya uygun davranmak zorundadırlar. Sözleşme tarafları, malların satışını ve uyuşmazlıkları CISG hükümlerine uygun şekilde çözümlemekle yükümlüdür. Bu şekilde, çeşitli yargı yetkilerine sahip ülkeler arasında ticarette standartlaşma sağlanır.

Çekinceler

CISG'ye taraf olan ülkeler, belirli çekincelerle bunu kabul edebilirler. Bu çekinceler, ülkelerin CISG'yi tamamen veya kısmen kabul etmelerini sağlar ve genellikle ortaya çıkar.

CISG Temel Maddeleri

CISG'nin toplamda 101 maddesi vardır. CISG maddelerindeki bazı temel hükümler şunlardır:

• Madde 7, sözleşmede eksik kalan maddelerin tarafların niyetlerine göre doldurulması gerektiğini belirtir.
• Madde 23, CISG'ye göre, malların teslimi sözleşmenin en önemli yükümlülüklerinden biridir. Bu madde, malların nerede, ne zaman ve hangi koşullar altında teslim edileceğini belirler. Malların teslimi, satıcı malları alıcıya teslim ettiği zaman ve alıcı malları kabul ettiği zaman tamamlanmış olur.
• Madde 24, satıcının malları ne zaman teslim etmesi gerektiği, sözleşmenin yapıldığı yerdeki ticaret geleneklerine veya malların türü ve kalitesine göre, taraflar arasında belirlenen bir süre yoksa, belirlenir.
• Madde 25, satıcının malın sözleşmeye uygunluğunu ve belirtilen kalite ve nitelikleri sağlamakla yükümlü olduğunu düzenler. Ayrıca, malların türüne ve doğasına göre düzgün bir şekilde paketlenmiş, işaretlenmiş ve etiketlenmiş olması gerekir.
• Madde 26, alıcının malları kabul etme yükümlülüğünü belirler. Alıcı, malın sözleşmeye uygunluğunu ve iyi durumda teslim edildiğini kontrol etmelidir. Alıcı'nın malları kabul etmemesi için geçerli bir nedeni olmalıdır. Bu nedenler arasında mal sözleşmeye uygun olmama, kırık veya hasarlı olma, eksik olma, zamanında teslim edilmeme gibi sebepler yer alabilir. Alıcı, malın uygunluğu hakkındaki şikayetlerini malın teslim alınmasından itibaren belirli bir süre içinde yapmalıdır.
• Madde 27, eğer malın fiyatı sözleşmede belirtilmemişse, malların satıldığı yerde benzer mallar ve hizmetler için ödenen fiyatlar dikkate alınır. Malın fiyatı, satıcının malı teslim etme yükümlülüğüne ve alıcının malı kabul etme yükümlülüğüne bağlıdır.
• Madde 28, eğer ödeme yöntemi sözleşmede belirtilmemişse, ödeme satıcının iş yerinin bulunduğu yerdeki banka hesabına yapılmalıdır.
• Madde 30, tarafların haklarını düzenler. Taraflar, sözleşmeden doğan haklara sahiptirler. Bu haklar arasında mal teslim edilmemesi, malın uygun olmaması, malın zarar görmesi veya kırılması gibi durumlar yer alabilir. Tarafların haklarını kullanmaları için belirli bir süresi vardır ve bu süreler sözleşmede belirtilmelidir.
• Madde 31, sözleşmesel tazminatı düzenler. Eğer taraflardan biri sözleşmeyi yerine getirmezse, diğer tarafa yaşanan kayıpları telafi etmekle yükümlüdür. Zarar tazminatı, malın fiyatını aşamaz.
• Madde 47, alıcı, sözleşme ihlalinden doğan haklarını satıcıya bildirmekle yükümlüdür. Ancak, alıcı, sözleşme ihlalini giderme hakkı olan satıcının bunu yapabilmesi için makul bir süre beklemelidir. Alıcının bildirimi, sözleşme ihlalinin tespit edildiği veya edilmesi gereken tarihten itibaren iki yıl içinde yapılmalıdır.
• Madde 48, satıcı, sözleşme ihlali hakkında alıcıya bilgi vermekle yükümlüdür. Ancak, satıcı, sözleşme ihlalini giderme hakkı olan alıcının bunu yapabilmesi için makul bir süre beklemelidir. Satıcının bildirimi, sözleşme ihlalinin tespit edildiği veya edilmesi gereken tarihten itibaren bir yıl içinde yapılmalıdır.
• Madde 49, hak kaybına neden olan bir bildirim yapılmaması durumunda, haklar zaman aşımına uğrar. Genellikle, haklar üç yıl içinde zaman aşımına uğrar, ancak ülkeden ülkeye farklılık gösteren bazı istisnalar vardır.

Türkiye'de CISG için Avukat ve Hukuk Bürosu

CISG, Türk ticaret hukuku ve Türk sözleşme hukukunda çok önemli bir yere sahiptir. CISG hükümleri uluslararası özel hukuk öncesinde uygulanır ve taraflar uyuşmazlıklarını Türk yargı mercileri önüne getirebilir ve CISG konusunda uzman avukat yardımıyla en iyi şekilde temsil edilebilir. ISTLEGAL Avukatlık Bürosu olarak, uluslararası sözleşme hukuku ve CISG uyuşmazlıkları konusunda müvekkillerimize profesyonel dava ve kurumsal hizmetler sunmaktayız.